Oorsprong van de traditie ‘carnaval’

Vasten

De Rooms Katholieke Kerk kent een vastenperiode. Deze vastenperiode duurt 40 dagen, begint op Aswoensdag en eindigt met Pasen. De periode van 3 tot 8 dagen vóór Aswoensdag wordt met feesten doorgebracht. Nog eens goed eten en drinken om de vastentijd die daarna volgt goed door te komen. Op de vastenavond, dinsdagsavonds vóór Aswoensdag, werden vroeger oliebollen gegeten. Op Aswoensdag komt met tot inkeer, waarna weer een jaar de normale orde gehandhaafd blijft. Maar op elf november, Sint-Maarten, begint het carnavalsgevoel weer opnieuw te kriebelen.

Uitspatting

Carnaval is afgeleid van ‘carne vale’ dat ‘einde van het vlees’ betekent: de laatste uitspatting voor de vastenperiode. Carnaval is van oudsher het ‘feest der zotten’, waarbij iedereen de gevestigde orde op de hak neemt door zich te verkleden als ambtenaar of geestelijke. Daarbij werd op een komische wijze van alles gezegd wat men anders niet durfde.

Vijf dagen lang wordt tijdens carnaval het dagelijks bestuur vaarwel gezegd. Een tijdelijk bestuur neemt in die periode de boel over. Op ongebruikelijke manier. Er wordt aangespoord tot losbandigheid en zotheid. In feite het tegenovergestelde van wat het bestuur normaal verkondigt.

Tilburgs carnaval

Carnaval kent per regio zijn eigen karakteristieken, gewoontes en tradities. Het Tilburgse carnaval is een groots volksfeest, een mengeling van het Bourgondische en het Rijnlandse carnaval. Het Bourgondische carnaval heeft als belangrijkste kenmerk uitbundigheid, gevoed door een traditie van scherts en parodie. Terwijl het Rijnlandse carnaval in het algemeen met veel pracht en praal wordt gevierd.

Het carnaval van nu is betrekkelijk jong en gaat in de regel niet meer dan enkele tientallen jaren terug. Voor die tijd bestonden er al vele vormen van de vastenavondvieringen. Vanaf de negentiende eeuw treffen we in enkele centra in het Zuiden zelfs vieringen met een zekere graad van organisatie. Ze verkeerden toen echter in voortdurende strijd met de plaatselijke autoriteiten (de geestelijken voorop) over de toestemming tot vieringen in het openbaar.

Lees over de historie van het carnaval in Tilburg op deze pagina verder.